Burzliwa wymiana zdań na sali plenarnej, ostre oskarżenia i emocjonalne wystąpienia posłów – tak wyglądała sejmowa debata nad wdrożeniem unijnego programu SAFE.
Mimo politycznej awantury Sejm ostatecznie podjął decyzję i przyjął ustawę, która otwiera Polsce drogę do dziesiątek miliardów euro na obronność.
Awantura na mównicy. „Waż pan słowa”
SAFE pod ostrzałem polityków. O co toczył się spór
Decyzja zapadła.
Sejm przyjął ustawę wdrażającą SAFE
Tuska po głosowaniu: “Maski opadły”
Awantura na mównicy. „Waż pan słowa”
Debata nad ustawą wdrażającą unijny program SAFE szybko przerodziła się w jedną z najbardziej nerwowych scen ostatnich tygodni w Sejmie. Iskrą zapalną było wystąpienie posła Koalicji Obywatelskiej Konrada Frysztaka, który ostro zaatakował byłego ministra obrony narodowej Mariusza Błaszczaka z Prawa i Sprawiedliwości. Padły zarzuty dotyczące sprzeciwu PiS wobec programu SAFE oraz jego konsekwencji dla bezpieczeństwa Polski i krajowego przemysłu zbrojeniowego.
W trakcie wystąpienia Frysztaka atmosfera na sali plenarnej wyraźnie się zaogniła. Poseł KO, odnosząc się do krytyki programu SAFE przez polityków PiS, mówił o działaniach sprzecznych z interesem państwa. Jak relacjonowała Wirtualna Polska, w odpowiedzi Mariusz Błaszczak próbował przerwać wystąpienie posła, krzycząc w jego kierunku: „Waż pan słowa”. Słowa te stały się symbolem sejmowej awantury i były szeroko komentowane w mediach.
Spór miał wyraźny kontekst polityczny. Opozycja krytykowała rząd za jej zdaniem zbyt daleko idące uzależnienie finansowania obronności od instytucji unijnych i zaciąganie wspólnych pożyczek. Z kolei rządzący przekonywali, że SAFE to narzędzie wzmacniające bezpieczeństwo państwa i szansa na realne wsparcie polskiego przemysłu obronnego.
Konrad Frysztak (fot.Adam Burakowski/East News)
SAFE pod ostrzałem polityków. O co toczył się spór
Program SAFE (Security Action for Europe) od początku budził kontrowersje wśród parlamentarzystów. Mechanizm zakłada możliwość korzystania przez państwa UE z niskooprocentowanych pożyczek na inwestycje w obronność, finansowanych z budżetu Unii Europejskiej. W przypadku Polski mowa o potencjalnie największym udziale spośród wszystkich państw członkowskich – nawet kilkudziesięciu miliardach euro.
Przeciwnicy programu, głównie z PiS i Konfederacji, podnosili argumenty dotyczące suwerenności finansowej oraz ryzyka związanego z unijnym zadłużeniem. Wskazywali, że decyzje o wydatkowaniu środków mogą w przyszłości podlegać presji politycznej ze strony instytucji europejskich. Krytyka dotyczyła także tempa procedowania ustawy oraz – zdaniem opozycji – niewystarczających gwarancji dla polskich firm zbrojeniowych.
Rząd i wspierające go kluby parlamentarne odpierały te zarzuty. Przedstawiciele koalicji rządzącej podkreślali, że SAFE to instrument dobrowolny, a środki mają być przeznaczone na konkretne projekty zwiększające bezpieczeństwo kraju. Wskazywano również, że brak udziału w programie oznaczałby realną stratę finansową i osłabienie pozycji Polski w europejskiej architekturze bezpieczeństwa.
Spór w Sejmie wpisywał się w szerszą debatę o kierunku polskiej polityki obronnej i relacjach z UE. Emocje, które wybuchły na sali plenarnej, pokazały, że SAFE stał się nie tylko narzędziem finansowym, ale również symbolem politycznego podziału między rządem a opozycją.
