Sp\u00f3r wok\u00f3\u0142 Trybuna\u0142u Konstytucyjnego ponownie przybiera na sile. Tym razem jego osi\u0105 jest brak rozstrzygni\u0119cia w sprawie cz\u0119\u015bci s\u0119dzi\u00f3w wybranych przez Sejm. Czworo z nich skierowa\u0142o do prezydenta Karola Nawrockiego kolejne pismo, domagaj\u0105c si\u0119 podj\u0119cia decyzji.<\/p>\n\n\n\n
Wieloletni konflikt o Trybuna\u0142 Konstytucyjny zn\u00f3w powraca
Nawrocki wci\u0105\u017c milczy. Sprawa pozostaje nierozstrzygni\u0119ta
Kto ma racj\u0119? <\/p>\n\n\n\n
Sp\u00f3r o kompetencje prezydenta narasta
Wieloletni konflikt o Trybuna\u0142 Konstytucyjny zn\u00f3w powraca
Sp\u00f3r o Trybuna\u0142 Konstytucyjny nie jest nowy \u2013 jego korzenie si\u0119gaj\u0105 kryzysu konstytucyjnego z 2015 roku, kiedy dosz\u0142o do pierwszego powa\u017cnego konfliktu o obsad\u0119 s\u0119dziowsk\u0105 i zakres kompetencji poszczeg\u00f3lnych organ\u00f3w pa\u0144stwa. Od tamtej pory kwestia legalno\u015bci wyboru s\u0119dzi\u00f3w, publikacji wyrok\u00f3w oraz funkcjonowania samego Trybuna\u0142u regularnie powraca w debacie publicznej i politycznej.<\/p>\n\n\n\n
W ostatnich latach TK sta\u0142 si\u0119 jednym z g\u0142\u00f3wnych p\u00f3l sporu mi\u0119dzy obozami politycznymi. Z jednej strony pojawiaj\u0105 si\u0119 zarzuty o upolitycznienie instytucji i kwestionowanie statusu cz\u0119\u015bci s\u0119dzi\u00f3w, z drugiej \u2013 argumenty o konieczno\u015bci przywr\u00f3cenia pe\u0142nej zdolno\u015bci orzeczniczej organu. Efektem tego jest sytuacja, w kt\u00f3rej Trybuna\u0142 funkcjonuje w ograniczonym sk\u0142adzie, a jego orzeczenia bywaj\u0105 podwa\u017cane przez cz\u0119\u015b\u0107 \u015brodowiska prawniczego.<\/p>\n\n\n\n
Obecnie problem dotyczy r\u00f3wnie\u017c liczby s\u0119dzi\u00f3w. Trybuna\u0142 Konstytucyjny powinien liczy\u0107 15 cz\u0142onk\u00f3w, jednak faktycznie jest ich zaledwie 9. Dodatkowo w 2026 roku ko\u0144cz\u0105 si\u0119 kadencje kolejnych dw\u00f3ch s\u0119dzi\u00f3w, co mo\u017ce jeszcze pog\u0142\u0119bi\u0107 trudno\u015bci instytucji. W tym kontek\u015bcie ka\u017cda decyzja dotycz\u0105ca powo\u0142ywania nowych cz\u0142onk\u00f3w nabiera szczeg\u00f3lnego znaczenia i staje si\u0119 elementem szerszego sporu ustrojowego.<\/p>\n\n\n\n
fot. Adam Burakowski\/East News
Nawrocki wci\u0105\u017c milczy. Sprawa pozostaje nierozstrzygni\u0119ta
13 marca Sejm wybra\u0142 sze\u015bciu nowych s\u0119dzi\u00f3w Trybuna\u0142u Konstytucyjnego. Prezydent Karol Nawrocki zdecydowa\u0142 si\u0119 jednak odebra\u0107 \u015blubowanie tylko od dw\u00f3ch z nich \u2013 Magdaleny Bentkowskiej rekomendowanej przez PSL oraz Dariusza Szostka rekomendowanego przez Polsk\u0119 2050. Pozosta\u0142a czw\u00f3rka: Anna Korwin-Piotrowska, Krystian Markiewicz, Maciej Taborowski i Marcin Dziurda, do dzi\u015b nie zosta\u0142a zaprzysi\u0119\u017cona. Ca\u0142a ta czw\u00f3rka by\u0142a zg\u0142oszona przez Koalicj\u0119 Obywatelsk\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Jak informuje Wirtualna Polska, s\u0119dziowie ci skierowali do prezydenta kolejne pismo z pro\u015bb\u0105 o wyznaczenie terminu \u015blubowania. W dokumencie podkre\u015blili, \u017ce zostali wybrani w identycznej procedurze jak dw\u00f3jka ju\u017c zaprzysi\u0119\u017conych s\u0119dzi\u00f3w, a zatem \u2013 w ich ocenie \u2013 nie ma podstaw do r\u00f3\u017cnicowania ich sytuacji. Zaznaczyli r\u00f3wnie\u017c gotowo\u015b\u0107 do natychmiastowego rozpocz\u0119cia pracy po z\u0142o\u017ceniu przysi\u0119gi.<\/p>\n\n\n\n
Decyzja prezydenta zosta\u0142a uzasadniona m.in. tym, \u017ce w trakcie jego kadencji powsta\u0142y tylko dwa wakaty w Trybunale. W zwi\u0105zku z tym \u2013 jak wskazano \u2013 zaprzysi\u0119\u017cenie dw\u00f3ch os\u00f3b mia\u0142o wystarczy\u0107 do zapewnienia minimalnego sk\u0142adu umo\u017cliwiaj\u0105cego orzekanie. Kancelaria Prezydenta podkre\u015bla tak\u017ce, \u017ce sytuacja pozosta\u0142ych s\u0119dzi\u00f3w jest analizowana.<\/p>\n\n\n\n
W praktyce oznacza to patow\u0105 sytuacj\u0119: cztery osoby zosta\u0142y wybrane przez Sejm, ale nie mog\u0105 wykonywa\u0107 swoich obowi\u0105zk\u00f3w bez \u015blubowania. Sp\u00f3r przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 tym samym z poziomu politycznego na grunt konstytucyjny i proceduralny.
<\/p>\n\n\n\n
Kto ma racj\u0119? Sp\u00f3r o kompetencje prezydenta narasta
Kluczowym punktem konfliktu pozostaje interpretacja przepis\u00f3w dotycz\u0105cych powo\u0142ywania s\u0119dzi\u00f3w Trybuna\u0142u Konstytucyjnego. Zgodnie z ustaw\u0105 o statusie s\u0119dzi\u00f3w TK, osoba wybrana przez Sejm sk\u0142ada \u015blubowanie wobec prezydenta. Cz\u0119\u015b\u0107 \u015brodowiska prawniczego \u2013 w tym eksperci zwi\u0105zani z obozem rz\u0105dz\u0105cym \u2013 podkre\u015bla, \u017ce rola g\u0142owy pa\u0144stwa ma charakter wy\u0142\u0105cznie formalny. W ich ocenie prezydent nie ma kompetencji do oceniania prawid\u0142owo\u015bci wyboru s\u0119dzi\u00f3w, a jego zadaniem jest jedynie odebranie przysi\u0119gi. Wskazuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce odmowa zaprzysi\u0119\u017cenia nie powinna wp\u0142ywa\u0107 na status wybranych os\u00f3b, a w skrajnych interpretacjach dopuszcza si\u0119 nawet mo\u017cliwo\u015b\u0107 z\u0142o\u017cenia \u015blubowania w formie pisemnej, np. w Kancelarii Prezydenta.<\/p>\n\n\n\n
Zupe\u0142nie inne stanowisko prezentuje jednak Pa\u0142ac Prezydencki. Szef Kancelarii Prezydenta Zbigniew Bogucki dwukrotnie zwraca\u0142 si\u0119 do marsza\u0142ka Sejmu o wyja\u015bnienia dotycz\u0105ce wyboru s\u0119dzi\u00f3w. W\u0105tpliwo\u015bci dotyczy\u0142y przede wszystkim jednoczesnego wyboru a\u017c sze\u015bciu os\u00f3b, co \u2013 zdaniem prezydenckiego zaplecza \u2013 mo\u017ce by\u0107 sprzeczne zar\u00f3wno z konstytucj\u0105, jak i dotychczasow\u0105 praktyk\u0105 parlamentarn\u0105. Argumentacja ta wpisuje si\u0119 w szersze przekonanie, \u017ce \u015blubowanie nie jest wy\u0142\u0105cznie formalno\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Tak\u0105 interpretacj\u0119 wzmacniaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c politycy PiS, kt\u00f3rzy przed Trybuna\u0142em Konstytucyjnym przekonywali, \u017ce akt \u015blubowania ma charakter konstytutywny, czyli faktycznie wsp\u00f3\u0142tworzy proces powo\u0142ania s\u0119dziego. W ich ocenie oznacza to, \u017ce to prezydent decyduje, czy zosta\u0142o ono z\u0142o\u017cone prawid\u0142owo. Sp\u00f3r ten znalaz\u0142 sw\u00f3j fina\u0142 r\u00f3wnie\u017c na poziomie instytucjonalnym \u2013 Kancelaria Sejmu odpowiedzia\u0142a na zastrze\u017cenia, a marsza\u0142ek W\u0142odzimierz Czarzasty uzna\u0142 korespondencj\u0119 za zako\u0144czon\u0105. Jednocze\u015bnie Trybuna\u0142 Konstytucyjny, rozpatruj\u0105c wniosek PiS kwestionuj\u0105cy legalno\u015b\u0107 wyboru s\u0119dzi\u00f3w, odroczy\u0142 spraw\u0119 bezterminowo i zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do prezydenta o stanowisko do 17 kwietnia. To z kolei sta\u0142o si\u0119 dodatkowym argumentem dla dalszego wstrzymywania decyzji o zaprzysi\u0119\u017ceniu.
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Sp\u00f3r wok\u00f3\u0142 Trybuna\u0142u Konstytucyjnego ponownie przybiera na sile. Tym razem jego osi\u0105 jest brak rozstrzygni\u0119cia w sprawie cz\u0119\u015bci s\u0119dzi\u00f3w wybranych przez Sejm. Czworo \n [...]<\/a>","protected":false},"author":1,"featured_media":9855,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-9854","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9854","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9854"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9854\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9856,"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9854\/revisions\/9856"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9855"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9854"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9854"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9854"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}