Decyzja o gigantycznym dofinansowaniu polskiej armii zamieni\u0142a si\u0119 w geopolityczne starcie na najwy\u017cszych szczeblach w\u0142adzy.<\/p>\n\n\n\n
Unijny program SAFE, maj\u0105cy dostarczy\u0107 Polsce 44 miliardy euro na zbrojenia, stan\u0105\u0142 pod znakiem zapytania, gdy prezydent Karol Nawrocki oraz prezes NBP Adam Glapi\u0144ski zaproponowali w\u0142asn\u0105 alternatyw\u0119 \u2013 \u201epolski SAFE 0 procent\u201d.<\/p>\n\n\n\n
W tle toczy si\u0119 gra o wp\u0142ywy Stan\u00f3w Zjednoczonych, lukratywne kontrakty zbrojeniowe i europejsk\u0105 solidarno\u015b\u0107, a lutowe spotkanie ameryka\u0144skiego ambasadora z szefem polskiego banku centralnego tylko podsyci\u0142o spekulacje o zakulisowych naciskach Waszyngtonu. Porozmawiali\u015bmy o tym z Krystianem Kami\u0144skim, by\u0142ym pos\u0142em Konfederacji.<\/p>\n\n\n\n
Unijny mechanizm po\u017cyczkowy SAFE (Security Action for Europe) to 150 miliard\u00f3w euro dla Europy, z czego niemal jedna trzecia ma trafi\u0107 do Polski. \u015arodki te s\u0105 jednak obwarowane wymogiem zakupu w wi\u0119kszo\u015bci europejskiego sprz\u0119tu
Prezydent Karol Nawrocki i prezes NBP Adam Glapi\u0144ski forsuj\u0105 koncepcj\u0119 sfinansowania zbroje\u0144 z zysk\u00f3w banku centralnego, co wywo\u0142a\u0142o zarzuty o torpedowanie unijnej integracji w interesie ameryka\u0144skiego przemys\u0142u zbrojeniowego
Wed\u0142ug Krystiana Kami\u0144skiego, polska propozycja mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 korzystna, je\u015bli wyeliminuje ryzyko kursowe, przymus kupowania wy\u0142\u0105cznie na rynkach unijnych oraz naciski polityczne powi\u0105zane z klauzulami praworz\u0105dno\u015bci
Europejskie miliardy czy krajowy fundusz bez odsetek?
Program Security Action for Europe (SAFE) to unijny mechanizm uruchomiony przez Rad\u0119 Unii Europejskiej w celu drastycznego przyspieszenia modernizacji europejskich armii. Z puli 150 miliard\u00f3w euro, Komisja Europejska zaakceptowa\u0142a wnioski rz\u0105du w Warszawie na blisko 44 miliardy euro. \u015arodki te maj\u0105 pokry\u0107 koszty 139 projekt\u00f3w, obejmuj\u0105cych mi\u0119dzy innymi zakup woz\u00f3w bojowych Borsuk, armatohaubic Krab czy system\u00f3w przeciwlotniczych. Kluczowym warunkiem narzuconym przez Bruksel\u0119 jest to, by docelowo 65 procent kupowanego uzbrojenia lub jego komponent\u00f3w pochodzi\u0142o z Unii Europejskiej lub pa\u0144stw z ni\u0105 stowarzyszonych.<\/p>\n\n\n\n
Na pocz\u0105tku marca 2026 roku prezydent Karol Nawrocki i prezes Narodowego Banku Polskiego Adam Glapi\u0144ski wyst\u0105pili z kontrpropozycj\u0105, og\u0142aszaj\u0105c plan budowy funduszu \u201epolski SAFE 0 procent\u201d. Inicjatywa ta mia\u0142aby wygenerowa\u0107 185 miliard\u00f3w z\u0142otych na zbrojenia w oparciu o zyski banku centralnego oraz rezerwy z\u0142ota NBP, ca\u0142kowicie omijaj\u0105c unijne mechanizmy kredytowe. Przedstawiciele Ministerstwa Obrony Narodowej, w tym wiceszef resortu Cezary Tomczyk, obawiaj\u0105 si\u0119, \u017ce ruch ten pos\u0142u\u017cy g\u0142owie pa\u0144stwa jako pretekst do zawetowania ustawy o unijnym programie.<\/p>\n\n\n\n
Zaskakuj\u0105ca propozycja Pa\u0142acu Prezydenckiego i NBP zbieg\u0142a si\u0119 w czasie ze zwi\u0119kszon\u0105 aktywno\u015bci\u0105 dyplomatyczn\u0105 Stan\u00f3w Zjednoczonych. 25 lutego dosz\u0142o do oficjalnego spotkania ambasadora USA z Adamem Glapi\u0144skim, co w mediach natychmiast wywo\u0142a\u0142o fal\u0119 spekulacji. Odrzucenie europejskiego funduszu, kt\u00f3ry promuje zakupy sprz\u0119tu na Starym Kontynencie, by\u0142oby na r\u0119k\u0119 ameryka\u0144skim koncernom, realizuj\u0105cym obecnie gigantyczne zam\u00f3wienia dla Wojska Polskiego. Taki rozw\u00f3j wydarze\u0144 zrodzi\u0142 pytania, czy Waszyngton nie pr\u00f3buje w ten spos\u00f3b zablokowa\u0107 budowy niezale\u017cnego europejskiego przemys\u0142u obronnego.<\/p>\n\n\n\n
Alternatywa bez ideologicznego baga\u017cu
Do rosn\u0105cego napi\u0119cia wok\u00f3\u0142 finansowania polskiego wojska i politycznej batalii na linii rz\u0105d-prezydent odni\u00f3s\u0142 si\u0119 Krystian Kami\u0144ski. Wskazuje on na konieczno\u015b\u0107 zachowania wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015bci w ocenach do momentu opublikowania ostatecznych ram prawnych nowej inicjatywy, ale sam\u0105 koncepcj\u0119 uniezale\u017cnienia si\u0119 od unijnego finansowania uwa\u017ca za wart\u0105 merytorycznej debaty.<\/p>\n\n\n\n
\u2013 Jeszcze nie poznali\u015bmy wszystkich szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, wi\u0119c trudno si\u0119 do tego bezpo\u015brednio odnie\u015b\u0107. Dobrze jednak, \u017ce pojawia si\u0119 pr\u00f3ba stworzenia jakiej\u015b alternatywy. Zawsze warto si\u0119 temu przyjrze\u0107 i sprawdzi\u0107, czy istnieje lepsze rozwi\u0105zanie \u2013 komentuje Krystian Kami\u0144ski.<\/p>\n\n\n\n
Polityk zwraca uwag\u0119 na twarde realia gospodarcze i pozafinansowe obci\u0105\u017cenia, kt\u00f3re determinuj\u0105 faktyczn\u0105 op\u0142acalno\u015b\u0107 zaci\u0105gania zobowi\u0105za\u0144 w strukturach unijnych.<\/p>\n\n\n\n
\u2013 Gdyby w gr\u0119 wchodzi\u0142o podobne oprocentowanie, ale bez ryzyka kursowego i zewn\u0119trznych nacisk\u00f3w \u2013 na przyk\u0142ad w kwestii praworz\u0105dno\u015bci, kt\u00f3ra jest wpisana w program SAFE \u2013 a tak\u017ce bez wymogu kupowania wy\u0142\u0105cznie europejskiego sprz\u0119tu, to na pewno warto si\u0119 temu przyjrze\u0107 i oceni\u0107, czy alternatywa nie jest po prostu lepsza \u2013 precyzuje.
Ko\u0144 troja\u0144ski USA i europejska zapa\u015b\u0107
Krytycy dzia\u0142a\u0144 prezydenta forsuj\u0105 narracj\u0119, w kt\u00f3rej odrzucenie unijnego programu na rzecz krajowego mechanizmu wspieranego przez NBP jest realizacj\u0105 ameryka\u0144skich interes\u00f3w geopolitycznych. Wed\u0142ug tej optyki Polska mia\u0142aby pe\u0142ni\u0107 rol\u0119 pa\u0144stwa dywersyjnego, celowo os\u0142abiaj\u0105cego europejsk\u0105 solidarno\u015b\u0107 zbrojeniow\u0105, aby utrzyma\u0107 militarn\u0105 zale\u017cno\u015b\u0107 kontynentu od Stan\u00f3w Zjednoczonych.<\/p>\n\n\n\n
Krystian Kami\u0144ski zauwa\u017ca, \u017ce tego typu zarzuty wobec Polski s\u0105 w Brukseli sta\u0142ym elementem debaty publicznej, a dzia\u0142ania poprzedniego rz\u0105du da\u0142y im wymierne podstawy.<\/p>\n\n\n\n
\u2013 Polska generalnie, i to ju\u017c od dawna, jest uwa\u017cana za ameryka\u0144skiego konia troja\u0144skiego wewn\u0105trz Unii Europejskiej. Zreszt\u0105 Prawo i Sprawiedliwo\u015b\u0107 swego czasu robi\u0142o wszystko \u2013 i deklaratywnie nadal chce to robi\u0107 \u2013 by przypodoba\u0107 si\u0119 Stanom Zjednoczonym, wi\u0119c ta narracja jest w pewien spos\u00f3b podtrzymywana \u2013 przypomina dzia\u0142acz Konfederacji.<\/p>\n\n\n\n
Jednocze\u015bnie stanowczo odrzuca on tez\u0119, jakoby suwerenna decyzja Warszawy w sprawie mechanizmu finansowania zakup\u00f3w wojskowych mia\u0142a bezpo\u015brednio zagra\u017ca\u0107 istnieniu ca\u0142ej Unii Europejskiej.<\/p>\n\n\n\n
\u2013 Nie jest to jednak do ko\u0144ca prawda. W programie SAFE nie uczestnicz\u0105 ani Niemcy, ani Austriacy, ani Holendrzy, ani Szwedzi. Nie jest zatem tak, \u017ce od naszej decyzji o udziale w tym programie co\u015b nagle zmieni si\u0119 na lepsze czy gorsze. Unia Europejska gospodarczo rozk\u0142ada si\u0119 sama, a wojskowo przez dekady \u201ejecha\u0142a na gap\u0119\u201d, poniewa\u017c nie inwestowano w obronno\u015b\u0107 tyle, ile nale\u017ca\u0142o. To naprawd\u0119 nie zale\u017cy od naszej decyzji. Unia Europejska ma wi\u0119ksze problemy ni\u017c to, czy we\u017amiemy udzia\u0142 w tym programie, czy nie \u2013 podsumowuje Krystian Kami\u0144ski.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Decyzja o gigantycznym dofinansowaniu polskiej armii zamieni\u0142a si\u0119 w geopolityczne starcie na najwy\u017cszych szczeblach w\u0142adzy. Unijny program SAFE, maj\u0105cy dostarczy\u0107 Polsce 44 miliardy \n [...]<\/a>","protected":false},"author":1,"featured_media":8431,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-8430","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8430","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8430"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8430\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8432,"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8430\/revisions\/8432"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8431"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8430"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8430"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8430"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}