W polskiej polityce widzieli\u015bmy ju\u017c naprawd\u0119 wiele, ale s\u0105 takie momenty, kiedy wszystko przyspiesza przez\u2026 jedno zdanie w internecie. Tym razem chodzi o kolejn\u0105 ods\u0142on\u0119 ostrego sporu na linii Roman Giertych \u2013 Dominik Tarczy\u0144ski. W tle pojawi\u0142o si\u0119 kontrowersyjne nagranie z interwencji ameryka\u0144skich s\u0142u\u017cb migracyjnych ICE, a ca\u0142\u0105 spraw\u0119 odpali\u0142 wpis opatrzony kr\u00f3tkim komentarzem, kt\u00f3ry dla jednych by\u0142 \u201epolityczn\u0105 opini\u0105\u201d, a dla drugich \u2013 przekroczeniem granicy.<\/p>\n\n\n\n
I w\u0142a\u015bnie tu zaczyna si\u0119 problem, kt\u00f3ry dzi\u015b dotyczy nie tylko dw\u00f3ch nazwisk, ale te\u017c tego, co wolno w publicznej debacie, jak dzia\u0142a odpowiedzialno\u015b\u0107 karna za s\u0142owa i czy internet nie sta\u0142 si\u0119 miejscem, gdzie emocje wygrywaj\u0105 z rozs\u0105dkiem.<\/p>\n\n\n\n
Zacz\u0119\u0142o si\u0119 od tego, \u017ce europose\u0142 PiS Dominik Tarczy\u0144ski udost\u0119pni\u0142 w sieci nagranie z brutalnej interwencji ameryka\u0144skich s\u0142u\u017cb i dopisa\u0142 do niego pochwalny komentarz. W sieci u\u017cywa si\u0119 czasem skr\u00f3t\u00f3w, kt\u00f3re maj\u0105 brzmie\u0107 \u201emocno\u201d i \u201etwardo\u201d, a przy okazji dawa\u0107 sygna\u0142: \u201etak powinno by\u0107\u201d. Tyle \u017ce gdy w tle jest czyja\u015b \u015bmier\u0107 lub przemoc, taki sygna\u0142 przestaje by\u0107 tylko \u201eostrym j\u0119zykiem\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Roman Giertych zareagowa\u0142 b\u0142yskawicznie i bardzo ostro. Zapowiedzia\u0142 z\u0142o\u017cenie zawiadomienia do prokuratury, argumentuj\u0105c, \u017ce wpis mo\u017cna interpretowa\u0107 jako publiczne pochwalanie zbrodni zab\u00f3jstwa. W tym momencie dyskusja przesta\u0142a by\u0107 typow\u0105 przepychank\u0105 polityk\u00f3w. Weszli\u015bmy na teren prawa karnego, a to ju\u017c nie jest arena, gdzie \u201ekto g\u0142o\u015bniej krzyknie, ten wygra\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Z zewn\u0105trz mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce to zwyk\u0142e \u201ek\u0142\u00f3tnie na X\u201d, kt\u00f3re jutro przykryje nowy temat. Tylko \u017ce tu stawk\u0105 jest granica odpowiedzialno\u015bci za publiczne s\u0142owa. Wiele os\u00f3b zak\u0142ada, \u017ce w internecie mo\u017cna powiedzie\u0107 wszystko, bo to \u201etylko komentarz\u201d. A prawo cz\u0119sto patrzy inaczej: liczy si\u0119 nie tylko intencja autora, ale te\u017c spo\u0142eczny wyd\u017awi\u0119k, kontekst i to, czy wypowied\u017a mo\u017ce by\u0107 odbierana jako pochwa\u0142a przemocy.<\/p>\n\n\n\n
Powiem tak: pami\u0119tam rozmow\u0119 sprzed czasu z osob\u0105, kt\u00f3ra pracowa\u0142a w firmie obs\u0142uguj\u0105cej zg\u0142oszenia dotycz\u0105ce tre\u015bci w social media. Zaskoczy\u0142o mnie, jak cz\u0119sto ludzie wrzucaj\u0105 rzeczy skrajne, a potem s\u0105 autentycznie zdziwieni, \u017ce to mo\u017ce mie\u0107 konsekwencje. Bo w g\u0142owie maj\u0105: \u201eprzecie\u017c nic nie zrobi\u0142em\u201d. Tymczasem czasem samo publiczne przyklaskiwanie przemocy potrafi nakr\u0119ca\u0107 spiral\u0119, normalizowa\u0107 okrucie\u0144stwo i budowa\u0107 atmosfer\u0119 \u201epolowania na wroga\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Giertych wskaza\u0142 mo\u017cliwe podstawy prawne, a to wa\u017cne, bo pokazuje, \u017ce nie chodzi mu wy\u0142\u0105cznie o moralne oburzenie. W takich sytuacjach w Polsce najcz\u0119\u015bciej pojawia si\u0119 temat przepis\u00f3w dotycz\u0105cych publicznego pochwalania przest\u0119pstwa. To brzmi gro\u017anie, ale sens jest prosty: pa\u0144stwo nie chce, \u017ceby ludzie robili z przemocy i przest\u0119pstw czego\u015b godnego podziwu.<\/p>\n\n\n\n
Oczywi\u015bcie diabe\u0142 tkwi w szczeg\u00f3\u0142ach. \u017beby w og\u00f3le m\u00f3wi\u0107 o odpowiedzialno\u015bci karnej, trzeba oceni\u0107, czy wpis faktycznie pochwala czyn zabroniony, czy tylko wyra\u017ca opini\u0119 o dzia\u0142aniach s\u0142u\u017cb. Dochodzi jeszcze kwestia kontekstu: co dok\u0142adnie by\u0142o na nagraniu, jak zosta\u0142o opisane, jak zareagowali odbiorcy. Prawo w takich sprawach nie dzia\u0142a jak kalkulator. Tu cz\u0119sto licz\u0105 si\u0119 niuanse, a te niuanse w internecie zwykle gin\u0105 pod krzykiem.<\/p>\n\n\n\n
Jest jeszcze jedna rzecz, kt\u00f3ra dla wielu os\u00f3b jest kluczowa: Dominik Tarczy\u0144ski jako europose\u0142 jest chroniony immunitetem. To oznacza, \u017ce nawet je\u015bli prokuratura uzna, \u017ce sprawa wymaga dalszych dzia\u0142a\u0144, pojawia si\u0119 procedura zwi\u0105zana z ewentualnym uchyleniem immunitetu przez Parlament Europejski.<\/p>\n\n\n\n
I tu warto powiedzie\u0107 wprost: immunitet nie jest \u201elicencj\u0105 na wszystko\u201d, ale jest realn\u0105 przeszkod\u0105 proceduraln\u0105. Sprawy z immunitetem s\u0105 d\u0142u\u017csze, bardziej polityczne, cz\u0119sto rozgrywane publicznie. Jedni traktuj\u0105 je jak obron\u0119 niezale\u017cno\u015bci mandatu, inni jak wygodn\u0105 tarcz\u0119. Efekt jest taki, \u017ce nawet sama zapowied\u017a zawiadomienia do prokuratury potrafi sta\u0107 si\u0119 narz\u0119dziem politycznej presji, zanim cokolwiek zostanie rozstrzygni\u0119te.<\/p>\n\n\n\n
Najbardziej przykre w takich sprawach jest to, \u017ce brutalno\u015b\u0107 zaczyna by\u0107 \u201econtentem\u201d. Kto\u015b wrzuca drastyczne nagranie, kto\u015b dopisuje mocny tekst, potem leci fala oburzenia, kontr-oburzenia, mem\u00f3w, komentarzy. I nagle cz\u0142owiek \u0142apie si\u0119 na tym, \u017ce zamiast my\u015ble\u0107, tylko reaguje.<\/p>\n\n\n\n
Je\u015bli mog\u0119 da\u0107 jedn\u0105 praktyczn\u0105 rad\u0119, to tak\u0105: zanim udost\u0119pnisz dalej cokolwiek, co dotyczy przemocy albo czyjej\u015b \u015bmierci, zatrzymaj si\u0119 na pi\u0119\u0107 sekund i zapytaj siebie, po co to robisz. \u017beby \u201eprzy\u0142o\u017cy\u0107\u201d komu\u015b politycznie? \u017beby pokaza\u0107, \u017ce jeste\u015b twardy? \u017beby zdoby\u0107 lajki? W realnym \u017cyciu nikt rozs\u0105dny nie macha\u0142by takim materia\u0142em na \u015brodku ulicy. A w internecie robimy to jednym klikni\u0119ciem.<\/p>\n\n\n\n
Warto te\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce algorytmy kochaj\u0105 skrajno\u015bci. Im wi\u0119ksze emocje, tym wi\u0119kszy zasi\u0119g. I w\u0142a\u015bnie dlatego politycy, celebryci i komentatorzy cz\u0119sto id\u0105 w ostre s\u0142owa \u2013 bo to dzia\u0142a. Tylko \u017ce dzia\u0142a te\u017c na nas, na nasze nerwy, na nasze poczucie bezpiecze\u0144stwa i na to, jak patrzymy na drugiego cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n
Ta sprawa zapewne b\u0119dzie si\u0119 ci\u0105gn\u0119\u0142a, bo w tle s\u0105 nie tylko przepisy, ale te\u017c immunitet i polityczna gra. Ale niezale\u017cnie od fina\u0142u jedno jest pewne: granice j\u0119zyka w debacie publicznej zn\u00f3w s\u0105 testowane. A my wszyscy, czy chcemy czy nie, jeste\u015bmy widowni\u0105 \u2013 i czasem tak\u017ce paliwem \u2013 tej awantury.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Jedno nagranie, jeden komentarz i nagle robi si\u0119 polityczna burza W polskiej polityce widzieli\u015bmy ju\u017c naprawd\u0119 wiele, ale s\u0105 takie momenty, kiedy wszystko \n [...]<\/a>","protected":false},"author":1,"featured_media":5922,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-5921","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5921","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5921"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5921\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5923,"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5921\/revisions\/5923"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5922"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5921"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5921"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5921"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}