{"id":1382,"date":"2025-11-11T11:39:08","date_gmt":"2025-11-11T11:39:08","guid":{"rendered":"https:\/\/time24.pl.ua\/?p=1382"},"modified":"2025-11-11T11:39:08","modified_gmt":"2025-11-11T11:39:08","slug":"tam-gdzie-cien-skrywa-wstyd-a-dobro-zapala-swiatlo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/time24.pl.ua\/?p=1382","title":{"rendered":"Tam, gdzie cie\u0144 skrywa wstyd, a dobro zapala \u015bwiat\u0142o"},"content":{"rendered":"\n<p>Moje spojrzenie natrafi\u0142o na ni\u0105 w porannych ka\u0142u\u017cach przy ulicy Bogojawle\u0144skiej \u2014 tam, gdzie stare kasztany szemraj\u0105 w taki spos\u00f3b, jakby chcia\u0142y zagwarantowa\u0107 przechodniom, \u017ce jeszcze da si\u0119 to przetrwa\u0107. Listopad roztacza\u0142 szar\u0105 szat\u0119, a miasto po ostatnich alarmach wci\u0105ga\u0142o powietrze z ostro\u017cno\u015bci\u0105; sprzedawczyni z kiosku z pieczywem z d\u0142oni sypa\u0142a ciep\u0142e okruchy wr\u00f3blom, powoli rozpl\u0105tuj\u0105c sw\u00f3j dzie\u0144 jak cienk\u0105 nitk\u0119. Po\u015br\u00f3d \u015bliskich odblask\u00f3w i \u015blad\u00f3w nawianych przez wiatr wyrasta\u0142a ona \u2014 czarny pies, jakby sklecony z kawa\u0142k\u00f3w nocy, a pysk mia\u0142a porwany, przypominaj\u0105cy rozdarty list\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Spotka\u0142em j\u0105 rankiem na ulicy Bogojawle\u0144skiej, w\u015br\u00f3d ka\u0142u\u017c, kt\u00f3re odbija\u0142y os\u0142abione niebo. Pojawia\u0142a si\u0119 jak cie\u0144 z\u0142o\u017cony z kawa\u0142k\u00f3w nocy: czarna, z twarz\u0105, kt\u00f3ra wygl\u0105da\u0142a, jakby kto\u015b przedwcze\u015bnie przerwa\u0142 list \u2014 jedna \u017arenica patrzy\u0142a spokojnie, druga jakby jeszcze si\u0119 op\u00f3\u017ania\u0142a. K\u0105cik pyska by\u0142 skrzywiony, a na sier\u015bci l\u015bni\u0142 r\u00f3\u017cowy bliznowaty \u015blad, kt\u00f3ry zamiast szpeci\u0107, wydawa\u0142 si\u0119 krzyw\u0105 insygni\u0105 prze\u017cycia.<\/p>\n\n\n\n<p>Miasto by\u0142o jeszcze ostro\u017cne po niedawnych wydarzeniach; sprzedawczyni z kiosku rozsypywa\u0142a okruszki dla wr\u00f3bli, a ja zatrzyma\u0142em si\u0119, s\u0142ysz\u0105c, \u017ce co\u015b w tym obrazie nie pasuje do porannego po\u015bpiechu. \u017badne s\u0142owa nie pyta\u0142y o adres pochodzenia tej suczki \u2014 po prostu sta\u0142a i oblizywa\u0142a powietrze, jakby ka\u017cde s\u0142owo sprawia\u0142o jej b\u00f3l.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>Sta\u0142a bez \u017c\u0105da\u0144, z niepewnym krokiem i spojrzeniem, kt\u00f3re wybiera\u0142o to, co g\u0142\u0119boko ukryte w nas samych.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Kto\u015b z kiosku szepn\u0105\u0142 mi, \u017ce widuje j\u0105 od kilku tygodni. M\u00f3wiono, \u017ce \u201estrach\u201d oblepia ludzi bardziej ni\u017c jej rana \u2014 \u017ce omijaj\u0105 j\u0105 wzrokiem. Kto\u015b kiedy\u015b musia\u0142 j\u0105 nazywa\u0107 po imieniu i nawlec dla niej koraliki, \u017ceby blizna wygl\u0105da\u0142a jak ozdoba, a nie dow\u00f3d przesz\u0142ych cierpie\u0144. Na szyi znalaz\u0142em resztki r\u00f3\u017cowych paciork\u00f3w, rzadko spl\u0105tane, ale nadal trzymaj\u0105ce si\u0119 na supe\u0142ku.<\/p>\n\n\n\n<p>Usiad\u0142em, by nie budzi\u0107 l\u0119ku, i pozwoli\u0142em, by dystans skr\u00f3ci\u0142 si\u0119 naturalnie. Usiad\u0142a obok mnie, blisko kolana \u2014 gest subtelny, niepretensjonalny, pro\u015bba o obecno\u015b\u0107, nie o ratunek.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Imi\u0119:<\/strong>\u00a0Lada \u2014 tak us\u0142ysza\u0142em w schronisku.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Historia:<\/strong>\u00a0po operacji szcz\u0119ki, cz\u0119\u015bciowo wyleczona, potem wr\u00f3cona na ulic\u0119.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Zachowanie:<\/strong>\u00a0nieagresywna, lecz ostro\u017cna w kontaktach z lud\u017ami.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Zabrali\u015bmy j\u0105 do \u201eCiep\u0142ego Domu\u201d pieszo; brama pachnia\u0142a s\u0142om\u0105 i lekko metaliczno-zio\u0142owym aromatem, kt\u00f3ry pami\u0119ta si\u0119 z gabinet\u00f3w weterynaryjnych. Przywita\u0142a nas wolontariuszka \u2014 Ola \u2014 drobna, z piegami, kt\u00f3re nadawa\u0142y jej twarzy ciep\u0142y, nieostentacyjny charakter. Powiedzia\u0142a kr\u00f3tko: Lada zosta\u0142a ju\u017c wcze\u015bniej uratowana, lecz wr\u00f3ci\u0142a na ulic\u0119, bo wydawa\u0142o si\u0119 jej, \u017ce nikt jej nie potrzebuje. Cz\u0119sto takie psy zosta\u0142y nauczone, by nie zajmowa\u0107 miejsca.<\/p>\n\n\n\n<p>W gabinecie weterynaryjnym lekarz obejrza\u0142 blizn\u0119, sprawdzi\u0142 oczy i wyja\u015bni\u0142: wszystko da si\u0119 utrzyma\u0107 w r\u00f3wnowadze przy odpowiednim planie \u017cywienia i kr\u00f3tszych spacerach. Ostrzeg\u0142 jednak, \u017ce ludzie cz\u0119sto kieruj\u0105 si\u0119 wygl\u0105dem i \u017ce proces zaufania trwa wolniej ni\u017c gojenie rany.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201eLudzie rozgl\u0105daj\u0105 si\u0119 za symetri\u0105 \u2014 to odruch, kt\u00f3ry leczy si\u0119 powoli\u201d \u2014 powiedzia\u0142 lekarz; doda\u0142: \u201eNie chowajcie jej twarzy\u201d.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Postanowi\u0142em wzi\u0105\u0107 j\u0105 na pr\u00f3b\u0119 \u2014 na tydzie\u0144, mo\u017ce dwa. W mieszkaniu zrobi\u0142a rond\u0119 po pokojach z ostro\u017cn\u0105 ciekawo\u015bci\u0105 kogo\u015b, kto zwiedza nowe terytorium: sprawdzi\u0142a kuchni\u0119, ogrza\u0142a nos przy kaloryferze, zaj\u0119\u0142a swoje miejsce na niewielkim chodniczku przy drzwiach. Woda i miska z karm\u0105 \u2014 drobne rytua\u0142y, kt\u00f3re od razu zmieniaj\u0105 atmosfer\u0119: pustka przesta\u0142a brzmie\u0107 echem, a zacz\u0119\u0142a nuci\u0107 obecno\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0105siedzi reagowali r\u00f3\u017cnie; pani z pi\u0105tego pi\u0119tra, kt\u00f3ra rozmawia z kwiatami, przysz\u0142a ze smako\u0142ykiem i powiedzia\u0142a: \u201eOna ma oczy ludzi, kt\u00f3rzy przestali oczekiwa\u0107, lecz wci\u0105\u017c ufaj\u0105\u201d. Z kolei dzieci na podw\u00f3rku czasem si\u0119 wystraszy\u0142y, a niekt\u00f3rzy doro\u015bli odwracali wzrok. Z czasem jednak pojawia\u0142y si\u0119 gesty zwyk\u0142ej \u017cyczliwo\u015bci: herbata przyniesiona do drzwi, drobne przysmaki, kilka ciep\u0142ych s\u0142\u00f3w od kogo\u015b, kto widzia\u0142 wi\u0119cej ni\u017c si\u0119 wydaje.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kr\u00f3tka lista codziennych zwyczaj\u00f3w, kt\u00f3re zmieniaj\u0105 relacj\u0119<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>poranne, spokojne spacery;<\/li>\n\n\n\n<li>mi\u0119kkie jedzenie i kr\u00f3tsze dystanse;<\/li>\n\n\n\n<li>chwile bez po\u015bpiechu \u2014 siedzenie przy oknie;<\/li>\n\n\n\n<li>cierpliwe dotyki zamiast gwa\u0142townych gest\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Pewnego dnia spotkali\u015bmy Z\u0142at\u0119 \u2014 dziewczynk\u0119, kt\u00f3ra mia\u0142a na ustach blizn\u0119 po operacji, podobn\u0105 do tej, kt\u00f3r\u0105 nosi\u0142a Lada. Jej prosty gest \u2014 dotkni\u0119cie \u0142apy i kilka s\u0142\u00f3w otuchy \u2014 sta\u0142 si\u0119 znakiem, \u017ce podobie\u0144stwa \u0142\u0105cz\u0105 bardziej ni\u017c dziel\u0105. Z\u0142ata powiedzia\u0142a, \u017ce kiedy\u015b te\u017c musia\u0142a przyzwyczaja\u0107 klas\u0119 do swojego wygl\u0105du; poczu\u0142em, \u017ce nasze drobne \u015bwiaty zacz\u0119\u0142y nachodzi\u0107 na siebie w spos\u00f3b, kt\u00f3ry koi\u0142.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201eS\u0105 tacy, kt\u00f3rym jest \u0142atwiej z tymi, kt\u00f3rzy wygl\u0105daj\u0105 jak oni sami\u201d \u2014 powiedzia\u0142a dziewczynka. Jej iskierka odwagi by\u0142a wa\u017cniejsza ni\u017c s\u0142owa.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Dni nabiera\u0142y sta\u0142o\u015bci: wizyty w schronisku z workiem karmy, herbata z pani\u0105 s\u0105siadk\u0105, rozmowy z wolontariuszami. Lada reagowa\u0142a delikatnie na ha\u0142asy \u2014 raz \u015bcisn\u0119\u0142a si\u0119 z b\u00f3lu przy silnym podmuchu wiatru, innym razem zasn\u0119\u0142a przy moich stopach, uspokojona, bo kto\u015b by\u0142 obok. Jej zaufanie ros\u0142o powoli, jak cienki koronek, kt\u00f3ry z czasem staje si\u0119 tkanin\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie oby\u0142o si\u0119 bez trudno\u015bci: dzieci czasami pokazywa\u0142y palcem, kto\u015b odwraca\u0142 wzrok, a ja uczy\u0142em si\u0119 nie narzeka\u0107, lecz trzyma\u0107 mocniej smycz i i\u015b\u0107 dalej. Bycie obok kogo\u015b, kto zosta\u0142 nauczony, by nie zajmowa\u0107 miejsca, wymaga\u0142o odwagi nie mniejszej ni\u017c przyj\u0119cie daru.<\/p>\n\n\n\n<p>Prze\u0142om nast\u0105pi\u0142 pewnego popo\u0142udnia, gdy zadzwoni\u0142a Ola: przyjecha\u0142a para z daleka, z dziewczynk\u0105 po operacji, kt\u00f3ra t\u0119skni\u0142a za zwierz\u0119ciem o podobnej historii. Przybyli z torb\u0105 i ciep\u0142em w oczach. Spogl\u0105dali ostro\u017cnie, pytali delikatnie. Dziecko \u2014 Daria \u2014 podesz\u0142o pierwsza i bez boja\u017ani po\u0142o\u017cy\u0142o d\u0142o\u0144. Lada odpowiedzia\u0142a wolnym, prostym ruchem, przysun\u0119\u0142a si\u0119 bokiem \u2014 taki gest, kt\u00f3ry psy u\u017cywaj\u0105, by zaoferowa\u0107 przyja\u017a\u0144 bez s\u0142\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Decyzja pary:<\/strong>\u00a0chcieli da\u0107 jej dom nie z lito\u015bci, lecz z potrzeby wzajemnego leczenia.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Dar od Darii:<\/strong>\u00a0w\u0142asnor\u0119cznie wykonane r\u00f3\u017cowe koraliki, identyczne z tymi na Ladzie, jako znak wsp\u00f3lnego pocz\u0105tku.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Rozstanie by\u0142o ciche. Przed odjazdem Lada otar\u0142a si\u0119 g\u0142ow\u0105 o moje kolano \u2014 ten sam gest z pocz\u0105tku naszej znajomo\u015bci. Sta\u0142em przy bramie, a\u017c ich samoch\u00f3d znik\u0142 za zakr\u0119tem. Dom wr\u00f3ci\u0142 do ciszy, lecz ona ju\u017c nie brzmia\u0142a pustk\u0105; zosta\u0142a w nim pami\u0119\u0107 o obecno\u015bci, a na p\u00f3\u0142ce obok kluczy po\u0142o\u017cy\u0142em znalezion\u0105 r\u00f3\u017cow\u0105 koralik, lekko wyszczerbion\u0105 \u2014 symbol, \u017ce nawet niedoskona\u0142o\u015b\u0107 jest cz\u0119\u015bci\u0105 wzoru.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>Zdj\u0119cie, kt\u00f3re przysz\u0142o tydzie\u0144 p\u00f3\u017aniej: Daria i Lada na \u0142awce w kijowskim podw\u00f3rku \u2014 obie w takich samych koralikach, obie patrz\u0105ce przed siebie z pytaniem: \u201eco zrobimy dalej?\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>List od nowych opiekun\u00f3w nape\u0142ni\u0142 mnie ciep\u0142em. Daria pisa\u0142a, \u017ce codziennie \u0107wicz\u0105 u\u015bmiechy i \u017ce Lada pomaga im oswaja\u0107 swoje l\u0119ki. By\u0142a pro\u015bba o odwiedziny i drobne relacje z \u017cycia, kt\u00f3re zaczyna\u0142o si\u0119 na nowo. A ja, trzymaj\u0105c t\u0119 poczt\u00f3wk\u0119, d\u0142ugo my\u015bla\u0142em o tym, jak jedno spotkanie mo\u017ce przeku\u0107 niepewno\u015b\u0107 w opowie\u015b\u0107 z happy endem.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Wnioski i my\u015bli na zako\u0144czenie<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Blizny \u2014 zwierz\u0119ce czy ludzkie \u2014 nie musz\u0105 by\u0107 przyczyn\u0105 wykluczenia; cz\u0119sto s\u0105 dowodem przetrwania.<\/li>\n\n\n\n<li>\u017bycie zranionego stworzenia wymaga cierpliwo\u015bci, prostych rytua\u0142\u00f3w i sta\u0142ej obecno\u015bci.<\/li>\n\n\n\n<li>Przypadkowe spotkania potrafi\u0105 utka\u0107 mosty mi\u0119dzy historiami, kt\u00f3re wzajemnie si\u0119 lecz\u0105.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Ta opowie\u015b\u0107 nie obiecuje nag\u0142ych cud\u00f3w, ale pokazuje prost\u0105 prawd\u0119: dobro jest blaskiem, kt\u00f3ry skupia si\u0119 wok\u00f3\u0142 ma\u0142ych gest\u00f3w \u2014 miski ciep\u0142ej karmy, chwili bez po\u015bpiechu, przyzwolenia na bycie takim, jakim si\u0119 jest. Czasem wystarczy pozwoli\u0107 komu\u015b stan\u0105\u0107 przy oknie twojego \u017cycia, by po chwili okaza\u0142o si\u0119, \u017ce w Waszych d\u0142oniach pojawi\u0142 si\u0119 wsp\u00f3lny wz\u00f3r odwagi.<\/p>\n\n\n\n<p>Na koniec: je\u015bli co\u015b z tej historii zostanie z Tob\u0105 \u2014 niech to b\u0119dzie my\u015bl, \u017ce miejsce dla dobra znajduje si\u0119 tam, gdzie zgadzamy si\u0119 widzie\u0107 nieidealne kszta\u0142ty i traktowa\u0107 je z czu\u0142o\u015bci\u0105. Nawet je\u015bli \u015bwiat uczy nas odwraca\u0107 wzrok, zawsze mo\u017cemy postanowi\u0107 patrze\u0107. I wtedy co\u015b zaczyna si\u0119 leczy\u0107 \u2014 stopniowo, bez os\u0142on, z delikatnym \u015bwiat\u0142em, kt\u00f3re kto\u015b zapali\u0142 i kt\u00f3re teraz mo\u017cesz nie\u015b\u0107 dalej.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Podzi\u0119kowanie za uwag\u0119 \u2014 historia o tym, \u017ce empatia jest praktyk\u0105, nie jednorazowym gestem.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Moje spojrzenie natrafi\u0142o na ni\u0105 w porannych ka\u0142u\u017cach przy ulicy Bogojawle\u0144skiej \u2014 tam, gdzie stare kasztany szemraj\u0105 w taki spos\u00f3b, jakby chcia\u0142y zagwarantowa\u0107 \n<a class=\"moretag\" href=\"https:\/\/time24.pl.ua\/?p=1382\"> [...]<\/a>","protected":false},"author":1,"featured_media":1383,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1382","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1382","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1382"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1382\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1384,"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1382\/revisions\/1384"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1383"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1382"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1382"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/time24.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1382"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}