P\u00e9ter Magyar, wyrastaj\u0105cy na now\u0105 twarz w\u0119gierskiej polityki, budzi r\u00f3wnie wielkie nadzieje, co kontrowersje. Cho\u0107 zdo\u0142a\u0142 prze\u0142ama\u0107 wieloletni\u0105 hegemoni\u0119 na tamtejszej scenie politycznej, jego wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015b\u0107 w kwestii wspierania Ukrainy i pragmatyzm wobec Moskwy ka\u017c\u0105 stawia\u0107 pytania o faktyczny kierunek, w jakim pod\u0105\u017cy Budapeszt. <\/p>\n\n\n\n
W tle pojawiaj\u0105 si\u0119 obawy, czy nie stanie si\u0119 on jedynie ust\u0119pliwym liderem na wz\u00f3r Dmitrija Miedwiediewa, oraz dyskusje o tym, jak dalece polskie wyobra\u017cenie o zmianie w\u0142adzy na W\u0119grzech mo\u017ce mija\u0107 si\u0119 z rzeczywisto\u015bci\u0105. Skomentowa\u0142 to dla nas profesor Tomasz Paw\u0142uszko z Uniwersytetu Opolskiego.<\/p>\n\n\n\n
Magyar wywodzi si\u0119 bezpo\u015brednio z zaplecza politycznego FIDESZ-u, co nakazuje ostro\u017cno\u015b\u0107 w oczekiwaniu, \u017ce b\u0142yskawicznie przeobrazi si\u0119 we wschodnioeuropejskiego libera\u0142a bez twardych politycznych korzeni
Podzia\u0142 na “z\u0142ego Orb\u00e1na” i “dobrego Magyara” to wy\u0142\u0105cznie emocjonalny konstrukt kampanijny. <\/p>\n\n\n\n
W\u0119gierska polityka zagraniczna pozostanie oparta na gospodarczym pragmatyzmie, zw\u0142aszcza w sektorze energetycznym
Nowy premier b\u0119dzie prawdopodobnie wzorowa\u0142 si\u0119 na europejskiej strategii rz\u0105du Donalda Tuska, jednak z uwagi na wieloletnie, konstytucyjnie zacementowane rz\u0105dy poprzednik\u00f3w, wyzwania legislacyjne i proces rozlicze\u0144 b\u0119d\u0105 na W\u0119grzech znacznie trudniejsze ni\u017c w Polsce
Miedwiediew czy wschodnioeuropejski Macron?
Z analiz ameryka\u0144skiego think tanku Council on Foreign Relations wy\u0142ania si\u0119 obraz polityka silnie zakotwiczonego w w\u0119gierskich realiach gospodarczych. Nowy premier zachowuje niezwykle pragmatyczne podej\u015bcie do rosyjskich dostaw energii, zdaj\u0105c sobie spraw\u0119 z pe\u0142nego uzale\u017cnienia infrastruktury pa\u0144stwa od w\u0119glowodor\u00f3w ze Wschodu, a jednocze\u015bnie wykazuje g\u0142\u0119boki sceptycyzm wzgl\u0119dem szybkiej akcesji Ukrainy do UE, odmawiaj\u0105c m.in. dostaw broni. To rodzi pytania, czy nie b\u0119dzie on na W\u0119grzech pe\u0142ni\u0142 roli podobnej do tej, jak\u0105 w Rosji odgrywa\u0142 kiedy\u015b Dmitrij Miedwiediew \u2013 staj\u0105c si\u0119 liberaln\u0105 twarz\u0105 re\u017cimu powo\u0142an\u0105 do odblokowywania funduszy unijnych, podczas gdy ukryty aparat pa\u0144stwowy oligarch\u00f3w pozostanie nienaruszony.<\/p>\n\n\n\n
Wiarygodno\u015b\u0107 tej tezy weryfikuje dla nas profesor Tomasz Paw\u0142uszko. Naukowiec k\u0142adzie nacisk na korzenie lidera partii TISZA, zwracaj\u0105c uwag\u0119, \u017ce wieloletnia blisko\u015b\u0107 z autorytarnym obozem w\u0142adzy nie pozwala na bezkrytyczny optymizm i wymaga ch\u0142odnego dystansu.<\/p>\n\n\n\n
Peter Magyar, fot. ATTILA KISBENEDEK\/AFP\/East News<\/p>\n\n\n\n
Mit “dobrego Magyara” a proza rz\u0105dzenia
W polskiej debacie publicznej d\u0142ugo dominowa\u0142a uproszczona, \u017cyczeniowa narracja. Polscy obserwatorzy cz\u0119sto kreowali mit prozachodniego zbawcy regionu, co ukszta\u0142towa\u0142o skrajne nastroje spo\u0142eczne i medialne oczekuj\u0105ce szybkiego, bezwarunkowego zwrotu Budapesztu w sprawie wsparcia walcz\u0105cego Kijowa. Profesor Paw\u0142uszko wyra\u017anie podkre\u015bla jednak iluzoryczno\u015b\u0107 takich oczekiwa\u0144:<\/p>\n\n\n\n
Koniec kampanii wyborczej oznacza twarde l\u0105dowanie i konieczno\u015b\u0107 sformu\u0142owania konkretnych polityk publicznych, wykraczaj\u0105cych poza antykorupcyjn\u0105 retoryk\u0119 wiecow\u0105. Jak zaznacza wyk\u0142adowca z Uniwersytetu Opolskiego, faza formowania postulat\u00f3w dopiero si\u0119 zaczyna:<\/p>\n\n\n\n
Wyzwania systemowe i powt\u00f3rka z polskiego scenariusza
Pr\u00f3buj\u0105c przewidzie\u0107 pierwsze kroki nowej w\u0119gierskiej administracji na arenie mi\u0119dzynarodowej, badacze cz\u0119sto odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 do niedawnych wydarze\u0144 w Polsce. Normalizacja stosunk\u00f3w z Bruksel\u0105, zniesienie weta dla unijnych pakiet\u00f3w i odblokowanie miliard\u00f3w euro z KPO to absolutny priorytet polityczny. Profesor Paw\u0142uszko zauwa\u017ca tu bezpo\u015bredni\u0105 analogi\u0119 taktyczn\u0105:<\/p>\n\n\n\n
G\u0142\u00f3wn\u0105 przeszkod\u0105 na drodze do dekonstrukcji systemu pozostaje jednak g\u0142\u0119bokie i wieloletnie zaw\u0142aszczenie instytucji pa\u0144stwowych. Wed\u0142ug eksperta, wyzwania legislacyjne stoj\u0105ce przed rz\u0105dem w Budapeszcie s\u0105 bezprecedensowe w por\u00f3wnaniu z warunkami polskiej transformacji po 2023 roku:<\/p>\n\n\n\n